ਤੇਹਰਾਨ: ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਭਾਰੀ ਭੀੜ ਨੂੰ ਖਾਮੇਨੇਈ ਪ੍ਰਤੀ ਲੋਕ ਸਮਰਥਨ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਏਕਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ, ਪਰ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਕਈ ਅਹਿਮ ਚਿਹਰਿਆਂ ਦੀ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਨੇ ਈਰਾਨ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਨਵਾਂ ਸਸਪੈਂਸ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਤੇਹਰਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਅੰਤਿਮ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਸੜਕਾਂ ’ਤੇ ਭਾਰੀ ਭੀੜ ਨਜ਼ਰ ਆਈ। ਖਾਮੇਨੇਈ ਦੇ ਤਾਬੂਤ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਜਾਏ ਹੋਏ ਵਾਹਨ ਰਾਹੀਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਸੋਗ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਨਾਅਰੇ ਲਗਾਏ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਮਰਹੂਮ ਨੇਤਾ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਦਿੱਤੀ। ਕਈ ਲੋਕ ਭਾਵੁਕ ਨਜ਼ਰ ਆਏ, ਜਦਕਿ ਸਮਾਗਮ ਦੌਰਾਨ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿਰੋਧੀ ਨਾਅਰੇ ਵੀ ਸੁਣਾਈ ਦਿੱਤੇ।
ਪਰ ਇਸ ਵਿਸ਼ਾਲ ਭੀੜ ਵਿਚਕਾਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚਰਚਾ ਨਵੇਂ ਸਰਵਉੱਚ ਨੇਤਾ ਮੋਜਤਬਾ ਖਾਮੇਨੇਈ ਦੀ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਹੋਈ। ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਵਿਦਾਈ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮੌਕੇ ’ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਤਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਨਾ ਆਉਣਾ ਕਈ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਖਾਮੇਨੇਈ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਹੋਰ ਮੈਂਬਰ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੇ, ਪਰ ਮੋਜਤਬਾ ਦੀ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਰਚਾਵਾਂ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਮੋਜਤਬਾ ਖਾਮੇਨੇਈ ਦੇ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਣ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਜਨਤਕ ਸਮਾਗਮਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੰਬੀ ਜਨਤਕ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਨੇ ਇਹ ਸਵਾਲ ਵੀ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਈਰਾਨ ਦੇ ਅਹਿਮ ਸਿਆਸੀ ਅਤੇ ਰਣਨੀਤਕ ਫ਼ੈਸਲੇ ਕੌਣ ਲੈ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਦੇਸ਼ ’ਤੇ ਆਪਣੀ ਪਕੜ ਕਿਵੇਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰੇਗੀ।
ਜਨਾਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਭੀੜ ਨੂੰ ਈਰਾਨੀ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਏਕਤਾ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਦੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਪਰ ਸਿਆਸੀ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਚਰਚਾ ਵੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਵੱਡੇ ਚਿਹਰਿਆਂ ਦੀ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਸਿਰਫ਼ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਸੀ ਜਾਂ ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਸੱਤਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਚੱਲ ਰਹੀ ਕੋਈ ਵੱਡੀ ਖਿੱਚੋਤਾਣ ਹੈ। ਕੁਝ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਇਸ ਨੂੰ ਈਰਾਨ ਦੀ ਨਵੀਂ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹਨ।
ਖਾਮੇਨੇਈ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਵਿਦਾਈ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸੋਗ ਸਮਾਗਮ ਨਹੀਂ ਰਹੀ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਈਰਾਨ ਦੀ ਬਦਲਦੀ ਸਿਆਸੀ ਤਸਵੀਰ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਵੀ ਬਣ ਗਈ। ਸੜਕਾਂ ’ਤੇ ਉਮੜੀ ਭੀੜ ਨੇ ਜਿੱਥੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੋਗ ਅਤੇ ਸਮਰਥਨ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਅਹਿਮ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੀ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਨੇ ਸੱਤਾ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਈ ਸਵਾਲ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ।
ਹੁਣ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਇਸ ਗੱਲ ’ਤੇ ਟਿਕੀ ਹੈ ਕਿ ਈਰਾਨ ਦੀ ਨਵੀਂ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਕਦੋਂ ਜਨਤਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸੱਤਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਬਣਿਆ ਸਿਆਸੀ ਸਸਪੈਂਸ ਕਦੋਂ ਖ਼ਤਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
