ਭਾਰਤ ਆਯੁਰਵੇਦ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਖੋਜ, ਗੁਣਵੱਤਾ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿਹਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ’ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। 23 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ 11ਵਾਂ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦਿਵਸ “Ayurveda for a Healthier Tomorrow” ਥੀਮ ਹੇਠ ਮਨਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਪਿਛਲੇ ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਆਯੁਸ਼ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਆਯੁਸ਼ ਮਾਰਕੀਟ 2014 ਵਿੱਚ 2.85 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ 2023 ਵਿੱਚ 43.4 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਹੋ ਗਈ, ਜਦਕਿ ਨਿਰਯਾਤ 1.09 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ 2.16 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਹੋਏ।
ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ। 2022-23 ਦੇ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਸਰਵੇਖਣ ਮੁਤਾਬਕ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ 94.8% ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ 96% ਲੋਕ ਆਯੁਸ਼ ਬਾਰੇ ਜਾਣੂ ਸਨ। ਇਲਾਜ ਜਾਂ ਬਚਾਅ ਲਈ ਆਯੁਸ਼ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਯੁਰਵੇਦ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਰਹੀ।
ਜੁਲਾਈ 2026 ਵਿੱਚ ਨੀਤੀ ਆਯੋਗ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ “Strategic Roadmap for Making Ayurveda Global” ਵਿੱਚ 2047 ਤੱਕ ਆਯੁਰਵੇਦ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਖੋਜ, ਸਿੱਖਿਆ, ਗੁਣਵੱਤਾ, ਨਿਯਮ, ਨਿਰਯਾਤ, ਬ੍ਰਾਂਡਿੰਗ ਅਤੇ ਮੈਡੀਕਲ ਵੈਲਿਊ ਟ੍ਰੈਵਲ ’ਤੇ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
WHO ਨਾਲ ਸਹਿਯੋਗ ਤਹਿਤ ਆਯੁਰਵੇਦ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਰਗੀਕਰਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸਰਕਾਰੀ Ayush Research Portal ’ਤੇ 43,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਖੋਜ ਐਂਟਰੀਆਂ ਉਪਲਬਧ ਹਨ।
ਮਾਹਿਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਸਫਲਤਾ ਲਈ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਬੂਤ, ਗੁਣਵੱਤਾ, ਨਵੀਨਤਾ, ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਗਲੋਬਲਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਹਿਣਗੇ।
