ਭਾਰਤ ਦਾ ਘਰੇਲੂ ਫਾਰਮਾਸਿਊਟਿਕਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ਕਿ ਇਹ 2030 ਤੱਕ ਲਗਭਗ $120–130 ਬਿਲੀਅਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਬਾਜ਼ਾਰ ਕਰੀਬ $50–55 ਬਿਲੀਅਨ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਹੈ।
ਮੁੱਖ ਬਿੰਦੂ
- ਮੌਜੂਦਾ ਆਕਾਰ: ਕਰੀਬ $50–55 ਬਿਲੀਅਨ
- 2030 ਤੱਕ ਟਾਰਗੇਟ: ਲਗਭਗ $130 ਬਿਲੀਅਨ
- ਵਾਧੇ ਦੀ ਦਰ: 9–10% CAGR
- ਵਾਧੇ ਦਾ ਸਫਰ: $41 ਬਿਲੀਅਨ (2021) → $65 ਬਿਲੀਅਨ (2024) → $130 ਬਿਲੀਅਨ (2030)
ਵਾਧੇ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ
1. ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਵੱਧਦੀ ਮੰਗ
ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਅਬਾਦੀ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰੀਆਂ (ਸ਼ੂਗਰ, ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ) ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਕਾਰਨ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਮੰਗ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ।
2. ਜੈਨੇਰਿਕ ਦਵਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ
ਭਾਰਤ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਲਗਭਗ 20% ਜੈਨੇਰਿਕ ਦਵਾਈਆਂ ਸਪਲਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ।
3. ਮੱਧ ਵਰਗ ਅਤੇ ਬੀਮਾ ਕਵਰੇਜ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ
ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ ਭਾਰਤ ਵਰਗੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਵਧੀ ਹੈ।
4. ਨਵੀਂ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਇਨੋਵੇਸ਼ਨ
ਬਾਇਓਲੋਜਿਕਸ, ਬਾਇਓਸਿਮਿਲਰ ਅਤੇ ਖਾਸ ਇਲਾਜਾਂ ਵੱਲ ਰੁਝਾਨ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ।
5. ਨਿਰਯਾਤ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤੀ
ਭਾਰਤ ਦੇ ਫਾਰਮਾ ਨਿਰਯਾਤ $30 ਬਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਜੋ ਉਦਯੋਗ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸੈਕਟਰ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ
- ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਭਾਰਤ 3ਵੇਂ ਸਥਾਨ ’ਤੇ
- ਵੈਕਸੀਨ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 60% ਹਿੱਸਾ
- ਲੱਖਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਗਾਰ
ਚੁਣੌਤੀਆਂ
- ਕੀਮਤਾਂ ’ਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਨਿਯੰਤਰਣ
- ਕੁਝ ਕੱਚੇ ਮਾਲ (API) ਲਈ ਆਯਾਤ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ
- ਗੁਣਵੱਤਾ ਅਤੇ ਨਕਲੀ ਦਵਾਈਆਂ ਦਾ ਖਤਰਾ
ਨਤੀਜਾ
ਭਾਰਤ ਦਾ ਫਾਰਮਾ ਸੈਕਟਰ ਹੁਣ ਸਿਰਫ ਸਸਤੀ ਦਵਾਈਆਂ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਇੱਕ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਦਾ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਸੋਚ ਵਾਲਾ ਉਦਯੋਗ ਬਣ ਰਿਹਾ ਹੈ। 2030 ਤੱਕ $130 ਬਿਲੀਅਨ ਦਾ ਅੰਕੜਾ ਹਾਸਲ ਕਰਨਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਭਵ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ।
