ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸਕ੍ਰੀਨ ਦੇਖਣਾ, ਘੱਟ ਨੀਂਦ ਅਤੇ ਗਲਤ ਰੌਸ਼ਨੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ
ਸਿਹਤ: ਅੱਜ ਦੇ ਡਿਜੀਟਲ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਕੰਪਿਊਟਰ, ਲੈਪਟਾਪ ਜਾਂ ਮੋਬਾਈਲ ’ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਦੌਰਾਨ ਨੀਂਦ ਆਉਣ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਥਕਾਵਟ ਜਾਂ ਖਿਚਾਅ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਆਮ ਹੁੰਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਲਗਾਤਾਰ ਸਕ੍ਰੀਨ ਵੱਲ ਦੇਖਣ, ਪੂਰੀ ਨੀਂਦ ਨਾ ਲੈਣ ਅਤੇ ਗਲਤ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਕਾਰਨ ਅੱਖਾਂ ’ਤੇ ਵਾਧੂ ਦਬਾਅ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਘੱਟ ਨੀਂਦ: ਰਾਤ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਅਤੇ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੀ ਨੀਂਦ ਨਾ ਮਿਲਣ ਕਾਰਨ ਦਿਨ ਵੇਲੇ ਨੀਂਦ ਆਉਣਾ, ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਅਤੇ ਕੰਮ ਦੌਰਾਨ ਥਕਾਵਟ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਬਾਲਗਾਂ ਲਈ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ 7 ਤੋਂ 9 ਘੰਟਿਆਂ ਦੀ ਨੀਂਦ ਲਾਭਦਾਇਕ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸਕ੍ਰੀਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ: ਕੰਪਿਊਟਰ ਜਾਂ ਮੋਬਾਈਲ ਦੀ ਸਕ੍ਰੀਨ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਦੇਖਣ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਥਕਾਵਟ, ਸੁੱਕਾਪਣ, ਜਲਣ, ਧੁੰਦਲਾ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣਾ ਜਾਂ ਸਿਰ ਦਰਦ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਕ੍ਰੀਨ ਦੇਖਦੇ ਸਮੇਂ ਪਲਕਾਂ ਘੱਟ ਝਪਕਣ ਕਾਰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁੱਕਾਪਣ ਵੀ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਗਲਤ ਰੌਸ਼ਨੀ ਅਤੇ ਸਕ੍ਰੀਨ ਦੀ ਚਮਕ: ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਰੌਸ਼ਨੀ, ਸਕ੍ਰੀਨ ਦੀ ਚਮਕ ਜਾਂ ਸਕ੍ਰੀਨ ’ਤੇ ਪੈਣ ਵਾਲੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਅੱਖਾਂ ’ਤੇ ਵਾਧੂ ਦਬਾਅ ਪਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਜਗ੍ਹਾ ’ਤੇ ਰੌਸ਼ਨੀ ਸੰਤੁਲਿਤ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਐਨਕ ਦਾ ਨੰਬਰ: ਜੇਕਰ ਐਨਕ ਦਾ ਨੰਬਰ ਸਹੀ ਨਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਕੰਪਿਊਟਰ ’ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਅੱਖਾਂ ’ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣਾ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਮੀ ਅਤੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ: ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਮੀ ਵੀ ਥਕਾਵਟ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਸੁੱਕਾਪਣ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਦੁਪਹਿਰ ਵੇਲੇ ਬਹੁਤ ਭਾਰੀ ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨੀਂਦ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਥਕਾਵਟ: ਲਗਾਤਾਰ ਧਿਆਨ ਲਗਾ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨ, ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਦਬਾਅ ਕਾਰਨ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਕੰਮ ਦੌਰਾਨ ਥਕਾਵਟ ਅਤੇ ਨੀਂਦ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਆਰਾਮ ਦੇਣ ਲਈ ਅਪਣਾਓ ਇਹ ਤਰੀਕਾ
ਸਕ੍ਰੀਨ ’ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ 20-20-20 ਨਿਯਮ ਅਪਣਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਹਿਤ ਹਰ 20 ਮਿੰਟ ਬਾਅਦ ਲਗਭਗ 20 ਫੁੱਟ ਦੂਰ ਕਿਸੇ ਵਸਤੂ ਵੱਲ 20 ਸਕਿੰਟ ਲਈ ਦੇਖੋ। ਇਸ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਆਰਾਮ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਕ੍ਰੀਨ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 50 ਤੋਂ 70 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਦੂਰ ਰੱਖਣਾ, ਸਕ੍ਰੀਨ ਦੀ ਉਚਾਈ ਠੀਕ ਰੱਖਣਾ, ਫੌਂਟ ਦਾ ਆਕਾਰ ਵਧਾਉਣਾ ਅਤੇ ਸਕ੍ਰੀਨ ’ਤੇ ਪੈਣ ਵਾਲੀ ਚਮਕ ਘਟਾਉਣਾ ਵੀ ਮਦਦਗਾਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕੰਮ ਦੌਰਾਨ ਪਾਣੀ ਪੀਂਦੇ ਰਹੋ ਅਤੇ ਹਰ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਛੋਟਾ ਬ੍ਰੇਕ ਲੈ ਕੇ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਆਰਾਮ ਦਿਓ।
ਜੇਕਰ ਪੂਰੀ ਨੀਂਦ ਲੈਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨੀਂਦ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਦਰਦ ਜਾਂ ਧੁੰਦਲਾਪਣ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਥਕਾਵਟ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਜਾਂ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਨੀਮੀਆ, ਥਾਇਰਾਇਡ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ, ਵਿਟਾਮਿਨ ਦੀ ਕਮੀ, ਸ਼ੂਗਰ, ਨੀਂਦ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਜਾਂ ਕੁਝ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਸਾਈਡ ਇਫੈਕਟ ਵੀ ਲਗਾਤਾਰ ਥਕਾਵਟ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
