Strait of Hormuz ਇੱਕ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਤੇਲ ਦਾ 20% ਲੰਘਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਈਰਾਨ ਇਸਨੂੰ 30 ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ $200 ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਕਮੀਂ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿਚਕਾਰ ਵਧਦੇ ਫੌਜੀ ਤਣਾਅ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਸਮੁੰਦਰੀ ਨਸ Strait of Hormuz ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਹੋਣ ਦੇ ਕੋਈ ਸੰਕੇਤ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਇਹ 30-ਮੀਲ ਚੌੜਾ Strait of Hormuz ਵਿਸ਼ਵ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਲਈ ਆਕਸੀਜਨ ਵਾਂਗ ਹੈ। ਇਸ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ 30 ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਬੰਦ ਕਰਨ ਨਾਲ ਆਧੁਨਿਕ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਊਰਜਾ ਸੰਕਟ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਉਭਰਨ ਵਿੱਚ ਦਹਾਕੇ ਲੱਗ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਆਓ ਅੰਕੜਿਆਂ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰੀਏ।ਇਸ ਤੰਗ ਚੈਨਲ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਲਗਭਗ 20 ਮਿਲੀਅਨ ਬੈਰਲ ਤੇਲ ਲੰਘਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਕੁੱਲ ਤੇਲ ਖਪਤ ਦਾ ਲਗਭਗ ਪੰਜਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਪ੍ਰਵਾਹ 30 ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਰੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਉਦਯੋਗਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਠੱਪ ਹੋ ਜਾਣਗੀਆਂ। ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਰੁਕਣ ਨਾਲ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਤੇਲ ਸਗੋਂ LNG (ਖਾਣਾ ਪਕਾਉਣ ਵਾਲੀ ਗੈਸ) ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਿਘਨ ਪਵੇਗਾ। ਵਿਕਸਤ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਨੂੰ ਬਾਲਣ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਬੰਦ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਮੰਦੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।ਭਾਰਤ ਲਈ Strait of Hormuz ਦਾ ਬੰਦ ਹੋਣਾ ਕਿਸੇ ਤਬਾਹੀ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਭਾਰਤ ਇਸ ਰਸਤੇ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੀਆਂ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਦਾ ਲਗਭਗ 40 ਤੋਂ 50 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਆਯਾਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ 30 ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਵਿਘਨ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀ ਭਾਰੀ ਕਮੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਸਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਮਾਲ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ‘ਤੇ ਪਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਫਲ, ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਅਨਾਜ ਵਰਗੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਸਮਾਨ ਛੂਹਣ ਲੱਗ ਪੈਣਗੀਆਂ। ਭਾਰਤ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ ਲਈ, ਜੋ ਆਪਣੀਆਂ ਊਰਜਾ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਲਈ ਦਰਾਮਦ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਭੰਡਾਰ ਨੂੰ ਵੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਘਟਾ ਦੇਵੇਗੀ।
