ਮਨੀਪੁਰ — ਮਈ 2023 ਵਿਚ ਮਨੀਪੁਰ ਦੇ ਇੰਫ਼ਾਲ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਜਾਤ ਅਧਾਰਤ ਹਿੰਸਾ ਦੌਰਾਨ ਜਬਰ ਜਨਾਹ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਈ ਇਕ ਕੁਕੀ ਔਰਤ ਦੀ 10 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਗੁਵਾਹਾਟੀ ਵਿਚ ਇਲਾਜ ਦੌਰਾਨ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਪੀੜਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੁਕੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੇ ਨਿਆਂ ਦੀ ਮੰਗ ਉਠਾਈ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁਕੀ-ਜ਼ੋ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਵੱਖ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਵੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਮਨੀਪੁਰ ਦੇ ਚੁਰਾਚਾਂਦਪੁਰ ਦੇ ਕੁਕੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸ ਔਰਤ ਨੂੰ ਇੰਫ਼ਾਲ ਵਿੱਚ ਅਗਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸਮੂਹਿਕ ਜਬਰ ਜਨਾਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਸਦਮੇ ਅਤੇ ਸੱਟ ਦੇ ਕਾਰਨ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤਕ ਪੀੜਾ ਸਹਿਣੀ ਪਈ। ਕਈ ਕੁਕੀ ਸਮੂਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਮੌਤ ਨੂੰ 2023 ਦੀ ਹਿੰਸਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
‘ਇੰਡੀਜੀਨੀਅਸ ਟਰਾਈਬਲ ਲੀਡਰਸ ਫ਼ੋਰਮ’ (ITLF) ਨੇ ਇਸ ਮੌਤ ਨੂੰ ਕੁਕੀ-ਜ਼ੋ ਸਮੂਹ ਵਿਰੁੱਧ ਹੋਏ ਬੇਰਹਿਮ ਹਮਲੇ ਦਾ ਹੋਰ ਦਰਦਨਾਕ ਸਬੂਤ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ। ITLF ਅਤੇ ‘ਕੁਕੀ ਸਟੂਡੈਂਟਸ ਆਰਗੇਨਾਈਜੇਸ਼ਨ’ (KSO) ਨੇ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਕਿ ਅਪਰਾਧੀਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਕੋਈ ਸੰਭਾਵਿਤ ਕਾਰਵਾਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜਦ ਕਿ ਨਾਗਰਿਕ ਸਮਾਜ ਵਲੋਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਅਪੀਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ।
KSO ਨੇ ਅਧਿਕਾਰਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਇਸ ਮੌਤ ਨੂੰ 2023 ਦੀ ਹਿੰਸਾ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਮੰਨਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਿਆਂ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਨ ਜਾਂ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀ ਤੋਂ ਪੱਲਾ ਲਗਾਉਣ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕੀਤਾ। ਕੁਕੀ ਜਨਜਾਤੀ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਪੀੜਤਾ ਨੂੰ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਹਿੰਸਾ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਬੋਲ ਕੇ ਯਾਦ ਕਰਨ ਦੀ, ਸਗੋਂ ਉਸ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਲਈ ਵੀ ਯਾਦ ਕਰਨ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ।
ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਮਨੀਪੁਰ ਵਿੱਚ ਜਾਤ ਅਧਾਰਤ ਹਿੰਸਾ, ਪੀੜਤਾਵਾਂ ਦੀ ਲੰਬੀ ਪੀੜਾ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਗਠਨਾਂ ਵਲੋਂ ਨਿਆਂ ਲਈ ਲੜਾਈ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
