ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ: ਜਨਵਰੀ 2026 ਦੌਰਾਨ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਲਗਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਅਨ ਵਾਟਰਬਰਡ ਜਨਗਣਨਾ (AWC) ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਅਧੀਨ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਗਿਣਤੀ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਮੁੱਖ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਵਾਰਡਨ ਬਸੰਤ ਰਾਜਕੁਮਾਰ (IFS) ਨੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦਿਆਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਜਨਗਣਨਾ ਵਿੱਚ ਹਰੀਕੇ, ਨੰਗਲ, ਕੇਸ਼ੋਪੁਰ, ਰਣਜੀਤ ਸਾਗਰ, ਰੋਪੜ ਅਤੇ ਕਾਂਜਲੀ ਜਲਗਾਹਾਂ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਮੁੱਖ ਅੰਕੜੇ
- ਕੁੱਲ ਪੰਛੀ ਗਿਣਤੀ (2026): 71,129
- ਕੁੱਲ ਪੰਛੀ ਗਿਣਤੀ (2025): 77,772
ਹਲਕੀ ਕਮੀ ਦਰਜ - ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ (2026): 304
- ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ (2025): 278
ਵਾਧਾ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਸੰਕੇਤ
ਗਿਰਾਵਟ ਦਾ ਕਾਰਨ
ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਆਏ ਹੜ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ
- ਰਣਜੀਤ ਸਾਗਰ
- ਹਰੀਕੇ
- ਕੇਸ਼ੋਪੁਰ
ਵਿੱਚ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ।
ਜਦਕਿ ਰੋਪੜ, ਕਾਂਜਲੀ ਅਤੇ ਨੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲਗਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਪੰਛੀ:
- ਗ੍ਰੇਲੈਗ ਗੂਸ
- ਬਾਰ-ਹੈੱਡਡ ਗੂਜ਼
- ਗੈਡਵਾਲ
- ਨੌਰਦਰਨ ਸ਼ੋਵੇਲਰ
- ਕਾਮਨ ਪੋਚਾਰਡ
ਖਾਸ ਦਰਜਾਂ
- ਕੇਸ਼ੋਪੁਰ: 441 ਕਾਮਨ ਕ੍ਰੇਨਜ਼ ਦਾ ਵੱਡਾ ਝੁੰਡ
- ਨੰਗਲ: 11 ਕਾਲੇ ਗਰਦਨ ਵਾਲੇ ਗ੍ਰੇਬਜ਼ (ਦੁਰਲੱਭ ਦਰਸ਼ਨ)
ਰਾਮਸਰ ਸਾਈਟਾਂ ਦਾ ਮਾਣ
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਜਲਗਾਹ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹੱਤਵ ਵਾਲੀਆਂ ਰਾਮਸਰ ਸਾਈਟਾਂ ਹਨ:
- ਹਰੀਕੇ
- ਰੋਪੜ
- ਕਾਂਜਲੀ
- ਕੇਸ਼ੋਪੁਰ
- ਨੰਗਲ
ਕੇਵਲ ~7% ਜੰਗਲ ਖੇਤਰ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਪੰਜਾਬ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਾਮਸਰ ਸਾਈਟਾਂ ਦੀ ਤੀਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
