ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਨੇ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਗੋਆ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਹੇ ਇੰਡੀਆ ਐਨਰਜੀ ਵੀਕ (IEW) 2026 ਦੇ ਹਾਸੀਏ ‘ਤੇ ਊਰਜਾ ਸਹਿਯੋਗ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਸਾਂਝਾ ਬਿਆਨ ਸਾਈਨ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਅਤੇ ਸਾਫ਼ ਊਰਜਾ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋਪੱਖੀ ਸਹਿਯੋਗ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਪ੍ਰਤੀ ਆਪਣੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਦੁਹਰਾਈ।
ਇਹ ਸਾਂਝਾ ਬਿਆਨ ਕੇਂਦਰੀ ਪੈਟਰੋਲਿਅਮ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਮੰਤਰੀ ਹਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਪੁਰੀ ਅਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਸਰੋਤ ਮੰਤਰੀ ਟਿਮੋਥੀ ਹੋਜਸਨ ਦਰਮਿਆਨ ਹੋਈ ਦੋਪੱਖੀ ਮੀਟਿੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਈਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਇੰਡੀਆ ਐਨਰਜੀ ਵੀਕ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਕੈਬਿਨੇਟ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਸੀ। ਇਸ ਮੀਟਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਨਵੀਂਕਰਿਤ ਭਾਰਤ–ਕੈਨੇਡਾ ਮੰਤਰੀ ਪੱਧਰੀ ਊਰਜਾ ਸੰਵਾਦ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵੀ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੋਵਾਂ ਪੱਖਾਂ ਨੇ ਆਰਥਿਕ ਸਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਊਰਜਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਪਲਾਈ ਦੀ ਵਿਵਿਧਤਾ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ।
ਇਹ ਸਹਿਯੋਗ ਜੂਨ 2025 ਵਿੱਚ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਕਾਨਾਨਾਸਕਿਸ ਵਿੱਚ ਹੋਏ G7 ਸਮਿੱਟ ਦੇ ਹਾਸੀਏ ‘ਤੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦਰਮਿਆਨ ਹੋਈ ਮੁਲਾਕਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਪੱਧਰ ਦੀਆਂ ਬਾਤਚੀਤਾਂ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਸਹਿਮਤੀ ਜਤਾਈ ਸੀ।
ਦੋਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਊਰਜਾ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀ ਪੂਰਕ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਹੋਏ ਸਹਿਯੋਗ ਲਈ ਵੱਡੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤੀਆਂ। ਕੈਨੇਡਾ ਨੇ ਸਾਫ਼ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਦੋਹਾਂ ਊਰਜਾ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਊਰਜਾ ਮਹਾਸੱਤਾ ਬਣਨ ਦੀ ਆਪਣੀ ਮਹੱਤਵਾਕਾਂਕਸ਼ਾ ਦੁਹਰਾਈ, ਜਿਸਨੂੰ ਵਧ ਰਹੇ LNG ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ, ਟ੍ਰਾਂਸ ਮਾਊਂਟੇਨ ਐਕਸਪੈਂਸ਼ਨ ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਰਾਹੀਂ ਏਸ਼ੀਆ ਵੱਲ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੇ ਵਧਦੇ ਨਿਰਯਾਤ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਤਟ ਤੋਂ LPG ਨਿਰਯਾਤਾਂ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਭਾਰਤ—ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਤੀਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤੇਲ ਉਪਭੋਗਤਾ, ਚੌਥਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ LNG ਆਯਾਤਕ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਰਿਫ਼ਾਇਨਿੰਗ ਕੇਂਦਰ—ਅਗਲੇ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਊਰਜਾ ਮੰਗ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਵਾਧੇ ਦਾ ਤਕਰੀਬਨ ਇੱਕ-ਤਿਹਾਈ ਹਿੱਸਾ ਜੋੜਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਦੋਹਾਂ ਪੱਖਾਂ ਨੇ ਦੋਪੱਖੀ ਊਰਜਾ ਵਪਾਰ ਨੂੰ ਹੋਰ ਗਹਿਰਾ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਸਹਿਮਤੀ ਜਤਾਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੈਨੇਡਾ ਤੋਂ LNG, LPG ਅਤੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਸਪਲਾਈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਕੈਨੇਡਾ ਵੱਲ ਰਿਫ਼ਾਇਨ ਕੀਤੇ ਪੈਟਰੋਲਿਅਮ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦਾ ਨਿਰਯਾਤ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੇ ਸਾਂਝੇ ਵਪਾਰਕ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ‘ਤੇ ਵੀ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਊਰਜਾ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਦੀ ਤੇਜ਼ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਸੁਧਾਰਾਂ ਨਾਲ ਊਰਜਾ ਵੈਲਯੂ ਚੇਨ ‘ਚ ਲਗਭਗ 500 ਅਰਬ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਮੌਕੇ ਉਪਲਬਧ ਹਨ।
ਸਾਂਝੇ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਜਲਵਾਯੂ ਲਕਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਾਰਬਨ ਕੈਪਚਰ, ਯੂਟਿਲਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸਟੋਰੇਜ ਰਾਹੀਂ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਊਰਜਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉਤਸਰਜਨਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣਾ ਅਤੇ ਸਾਫ਼ ਊਰਜਾ ਵੈਲਯੂ ਚੇਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਸਹਿਯੋਗ ਲਈ ਪਛਾਣੇ ਗਏ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਵੀਨੀਕਰਣਯੋਗ ਊਰਜਾ, ਹਾਈਡਰੋਜਨ, ਬਾਇਓਫਿਊਲ, ਸਸਟੇਨੇਬਲ ਏਵਿਏਸ਼ਨ ਫਿਊਲ, ਬੈਟਰੀ ਸਟੋਰੇਜ, ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਖਨਿਜ, ਬਿਜਲੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ, ਊਰਜਾ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਦੀ ਲਚੀਲਤਾ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਤ੍ਰਿਮ ਬੁੱਧੀਮਤਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੇ ਭਾਰਤ–ਕੈਨੇਡਾ ਮੰਤਰੀ ਪੱਧਰੀ ਊਰਜਾ ਸੰਵਾਦ ਰਾਹੀਂ ਸਰਕਾਰ-ਤੋਂ-ਸਰਕਾਰ ਸੰਪਰਕ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ, ਵਪਾਰ-ਤੋਂ-ਵਪਾਰ ਸਹਿਯੋਗ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਦੋਪੱਖੀ ਤੇ ਬਹੁਪੱਖੀ ਮਕੈਨਿਜ਼ਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਵਿਸ਼ਵ ਜਲਵਾਯੂ ਲਕਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਹਿਯੋਗ ਦੇਣ ਪ੍ਰਤੀ ਆਪਣੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਦੁਹਰਾਈ।
