ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਨੌਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ Guru Tegh Bahadur ਜੀ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪੁਰਬ ਅੱਜ ਦੇਸ਼-ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਬੇਹੱਦ ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਜੀਵਨ ਸਿਰਫ਼ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪੂਰੀ ਮਾਨਵਤਾ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਧਰਮ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਆਪਣਾ ਸੀਸ ਵਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਛੇਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ Guru Hargobind ਜੀ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਨਾਨਕੀ ਜੀ ਦੇ ਘਰ ਜਨਮੇ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦੁਰ ਜੀ (ਬਚਪਨ ਦਾ ਨਾਮ ਤਿਆਗ ਮੱਲ) ਨੇ ਬਾਬਾ ਬਕਾਲਾ ਵਿਖੇ ਲੰਬਾ ਸਮਾਂ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਬਤੀਤ ਕੀਤਾ। ਜਦੋਂ Makhan Shah Lubana ਨੇ “ਗੁਰੂ ਲਾਧੋ ਰੇ” ਦਾ ਨਾਰਾ ਲਗਾਇਆ, ਤਦੋਂ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਨੌਵੇਂ ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਹੋਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ Anandpur Sahib (ਚੱਕ ਨਾਨਕੀ) ਵਸਾਇਆ, ਜੋ ਅੱਗੇ ਚੱਲ ਕੇ ਖਾਲਸਾ ਪੰਥ ਦੀ ਜਨਮ ਭੂਮੀ ਬਣਿਆ।
ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ “ਹਿੰਦ ਦੀ ਚਾਦਰ” ਵਜੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਪੰਡਿਤਾਂ ਨੇ ਮੁਗਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ Aurangzeb ਦੇ ਜਬਰ ਵਿਰੁੱਧ ਮਦਦ ਮੰਗੀ, ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਭੇਦਭਾਵ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਥ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ Chandni Chowk ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਾਦਤ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਉਦਾਹਰਨ ਹੈ।
ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਬਾਣੀ ਅਤੇ ਉਪਦੇਸ਼, ਜਿਵੇਂ “ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਡਰਾਉ ਨਾ ਤੇ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਡਰੋ ਨਾ”, ਅੱਜ ਵੀ ਮਨੁੱਖਤਾ ਲਈ ਰਾਹ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਾਣੀ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਮੋਹ-ਮਾਇਆ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਉੱਠ ਕੇ ਰੱਬ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ Sri Harmandir Sahib ਸਮੇਤ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਰਦਾਸਾਂ, ਕੀਰਤਨ ਦਰਬਾਰ ਅਤੇ ਰੌਸ਼ਨੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਯਾਦ ਮਨਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
