ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਈ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਬਣੀ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਸੋਕੇ ਵਰਗੀ ਸਥਿਤੀ ਦਰਮਿਆਨ ਰਾਹਤ ਭਰੀ ਖ਼ਬਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ। ਮੌਸਮ ਮਾਹਿਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ 20 ਤੋਂ 30 ਜੁਲਾਈ ਦਰਮਿਆਨ ਮਾਨਸੂਨ ਮੁੜ ਸਰਗਰਮ ਹੋਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉੱਤਰੀ, ਪੂਰਬੀ ਅਤੇ ਮੱਧ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਤੋਂ ਭਾਰੀ ਬਾਰਿਸ਼ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਖਾੜੀ ਵਿੱਚ ਬਣ ਰਹੀ ਨਵੀਂ ਘੱਟ ਦਬਾਅ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਅਤੇ ਭੂਮੱਧ ਰੇਖਾ ਨੇੜੇ ਸਰਗਰਮ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਮੌਸਮੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਮੌਸਮ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਸਮੇਂ ਬੋਰੀਅਲ ਸਮਰ ਇੰਟਰਾਸੀਜ਼ਨਲ ਓਸੀਲੇਸ਼ਨ (BSISO) ਦੇ ਪਾਜ਼ੀਟਿਵ ਪੜਾਅ ਅਤੇ ਰੋਸਬੀ ਲਹਿਰਾਂ (Rossby Waves) ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਾਰਨ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਖਾੜੀ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਦਬਾਅ ਦਾ ਖੇਤਰ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਨਮੀ ਵਧੇਗੀ ਅਤੇ ਮਾਨਸੂਨ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਤਾਕਤ ਮਿਲੇਗੀ।
ਮੌਸਮ ਮਾਹਿਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕਈ ਵਾਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਦਲਾਅ ਨੂੰ ਆਮ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ “ਮਾਨਸੂਨ ਦਾ ਰਿਵਰਸ ਗੇਅਰ” ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ (ਵਾਪਸੀ) ਮਾਨਸੂਨ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਜਾਂ ਵਾਪਸੀ ਮਾਨਸੂਨ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਤੰਬਰ ਦੇ ਅਖੀਰ ਤੋਂ ਦਸੰਬਰ ਤੱਕ ਸਰਗਰਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ, ਦੱਖਣੀ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਕੇਰਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਮਾਨਸੂਨ ਦੇ ਮੁੜ ਸਰਗਰਮ ਹੋਣ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਸਣੇ ਕਈ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਮੀਂਹ ਦੇ ਆਸਾਰ
ਭਾਰਤੀ ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ (IMD) ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਵਿੱਚ ਮੀਂਹ ਦੀ ਗਤੀਵਿਧੀ ਵਧੇਗੀ, ਜਦਕਿ ਐਤਵਾਰ ਅਤੇ ਸੋਮਵਾਰ ਤੱਕ ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਪੰਜਾਬ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, ਹਰਿਆਣਾ, ਦਿੱਲੀ-ਐਨਸੀਆਰ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।
19 ਤੋਂ 25 ਜੁਲਾਈ ਦਰਮਿਆਨ ਸੰਭਾਵਿਤ ਵਰਖਾ:
- ਉੱਤਰਾਖੰਡ: 300–500 ਮਿਲੀਮੀਟਰ
- ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼: 200–350 ਮਿਲੀਮੀਟਰ
- ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਜੰਮੂ: 150–300 ਮਿਲੀਮੀਟਰ
- ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ: 100–200 ਮਿਲੀਮੀਟਰ
- ਹਰਿਆਣਾ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ-ਐਨਸੀਆਰ: 100–150 ਮਿਲੀਮੀਟਰ
- ਪੂਰਬੀ ਰਾਜਸਥਾਨ: 75–200 ਮਿਲੀਮੀਟਰ
ਜੇਕਰ ਇਹ ਅਨੁਮਾਨ ਸਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਪੰਜਾਬ ਸਮੇਤ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਉਮਸ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਰਾਹਤ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ ਸਾਉਣੀ ਫ਼ਸਲਾਂ ਲਈ ਵੀ ਇਹ ਮੀਂਹ ਲਾਭਕਾਰੀ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਪਹਾੜੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਲਈ ਚੇਤਾਵਨੀ
ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਪਹਾੜੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਮੀਨ ਖਿਸਕਣ, ਅਚਾਨਕ ਹੜ੍ਹ ਅਤੇ ਬੱਦਲ ਫਟਣ ਵਰਗੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵੀ ਜਤਾਇਆ ਹੈ। ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਅਤੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਯਾਤਰਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਜ਼ਾ ਮੌਸਮ ਜਾਣਕਾਰੀ ਜ਼ਰੂਰ ਲੈਣ।
ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਯੂਰਪੀ ਮੱਧਮ ਅਵਧੀ ਮੌਸਮ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕੇਂਦਰ (ECMWF) ਦੇ ਅਨੁਮਾਨ ਮੁਤਾਬਕ 20 ਤੋਂ 27 ਜੁਲਾਈ ਦਰਮਿਆਨ ਉੱਤਰੀ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਵਰਖਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਗੁਜਰਾਤ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਤੇਲੰਗਾਨਾ, ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੀਂਹ ਆਮ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।
ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਜਿੱਥੇ ਭਾਰੀ ਮੀਂਹ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧੂ ਪਾਣੀ ਦੀ ਨਿਕਾਸੀ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰ ਲਏ ਜਾਣ ਤਾਂ ਜੋ ਫ਼ਸਲਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ।
