ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੱਲ ਤੁਸੀਂ ਜ਼ਰੂਰ ਨੋਟ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਨੀਲੇ ਜਾਂ ਕਾਲੇ ਪੈੱਨ ਨਾਲ ਲਿਖਦੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਅਧਿਆਪਕ ਕਾਪੀਆਂ ਜਾਂਚਣ ਲਈ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲਾਲ ਪੈੱਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਰਿਵਾਜ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਪਿੱਛੇ ਕੁਝ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਾਰਨ ਹਨ।
ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੀਲੇ ਅਤੇ ਕਾਲੇ ਪੈੱਨ ਨਾਲ ਹੀ ਕਿਉਂ ਲਿਖਦੇ ਹਨ?
ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕਾਪੀਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦੀਆਂ ਉੱਤਰ-ਪੱਤਰੀਆਂ ਸਫੈਦ ਰੰਗ ਦੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਫੈਦ ਕਾਗਜ਼ ‘ਤੇ ਨੀਲੀ ਅਤੇ ਕਾਲੀ ਸਿਆਹੀ ਬਹੁਤ ਸਾਫ਼ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਲਈ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਬੋਰਡ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਪੈੱਨ ਵਰਤਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਅਧਿਆਪਕ ਲਾਲ ਪੈੱਨ ਕਿਉਂ ਵਰਤਦੇ ਹਨ?
ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਸਿਰਫ਼ ਕਾਪੀ ਪੜ੍ਹਨਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਗਲਤੀਆਂ ਦਰਸਾਉਣਾ, ਅੰਕ ਦੇਣਾ ਅਤੇ ਸੁਝਾਅ ਲਿਖਣਾ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਉਹ ਵੀ ਨੀਲੇ ਜਾਂ ਕਾਲੇ ਪੈੱਨ ਨਾਲ ਲਿਖਣ, ਤਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਲਈ ਆਪਣੇ ਜਵਾਬ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਟਿੱਪਣੀ ਵਿੱਚ ਫਰਕ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਲਾਲ ਰੰਗ ਤੁਰੰਤ ਨਜ਼ਰ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੁਧਾਰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਲਾਲ ਰੰਗ ਹੀ ਕਿਉਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ?
ਭਾਵੇਂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਹਰੇ, ਗੁਲਾਬੀ, ਭੂਰੇ ਅਤੇ ਬੈਂਗਣੀ ਸਮੇਤ ਕਈ ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਪੈੱਨ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਲਾਲ ਰੰਗ ਸਫੈਦ ਕਾਗਜ਼ ‘ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਭਰ ਕੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨੀਲੀ ਅਤੇ ਕਾਲੀ ਸਿਆਹੀ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਕਾਪੀ ਜਾਂਚਣ ਲਈ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਵਿਧਾਜਨਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਲਾਲ ਰੰਗ ਜਲਦੀ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਦਾ ਹੈ
ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਅਨੁਸਾਰ ਮਨੁੱਖੀ ਅੱਖ ਲਾਲ ਰੰਗ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪਛਾਣਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਸਿਗਨਲ, ਚੇਤਾਵਨੀ ਬੋਰਡ ਅਤੇ ਖ਼ਤਰੇ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕਾਪੀ ਵਿੱਚ ਲਾਲ ਨਿਸ਼ਾਨ ਜਾਂ ਟਿੱਪਣੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਸਮਝ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿੱਥੇ ਸੁਧਾਰ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
ਕੀ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਲਾਲ ਪੈੱਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?
ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਕੁਝ ਖੋਜਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗੱਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ ਕਿ ਲਾਲ ਪੈੱਨ ਨਾਲ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਗਲਤੀਆਂ ਦਰਸਾਉਣ ਨਾਲ ਕੁਝ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਜਾਂ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕੁਝ ਸਕੂਲਾਂ ਨੇ ਲਾਲ ਪੈੱਨ ਦੀ ਥਾਂ ਹਰੇ ਜਾਂ ਹੋਰ ਹਲਕੇ ਰੰਗਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਫੀਡਬੈਕ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕੇ।
ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਨੀਲਾ ਅਤੇ ਕਾਲਾ ਪੈੱਨ ਪੜ੍ਹਨਯੋਗਤਾ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਉਚਿਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਲਈ ਲਾਲ ਪੈੱਨ ਗਲਤੀਆਂ ਅਤੇ ਸੁਝਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਦਰਸਾਉਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਤਰੀਕਾ ਹੈ।
