ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਇੰਦਰਪ੍ਰਸਥ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਇਨਫਰਮੇਸ਼ਨ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ (IIIT-Delhi) ਦੇ ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ‘MutAIverse’ ਨਾਮਕ Generative AI ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਕੈਂਸਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ DNA ਨੁਕਸਾਨ ਦੇ ਸੰਭਾਵਿਤ ਕਾਰਨਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਖੋਜ ਦਾ ਮੁੱਖ ਧਿਆਨ ਸਿਰਫ਼ ਕੈਂਸਰ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇਹ ਸਮਝਣ ’ਤੇ ਹੈ ਕਿ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਪਿੱਛੇ ਕਿਹੜੇ ਸੰਭਾਵਿਤ ਵਾਤਾਵਰਨੀ ਕਾਰਕ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਦੀ ਜਾਂਚ ਅਸਾਮ ਦੇ ਗੁਵਾਹਾਟੀ ਵਿੱਚ ਸਿਰ ਅਤੇ ਗਰਦਨ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਨਾਲ ਪੀੜਤ 27 ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਨਮੂਨਿਆਂ ’ਤੇ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸਮੋਕਲੈੱਸ ਤੰਬਾਕੂ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਅਤੇ DNA ਨੁਕਸਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਭਾਵਿਤ ਸਬੰਧਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
MutAIverse ਵਿੱਚ AdductLinker ਨਾਮਕ ਮਸ਼ੀਨ ਲਰਨਿੰਗ ਟੂਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਨੁਕਸਾਨਗ੍ਰਸਤ DNA ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਵੱਲ ਜਾਂਚ ਕਰਕੇ ਸੰਭਾਵਿਤ ਰਸਾਇਣ ਜਾਂ ਟੌਕਸਿਨ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ DNA adducts ਦੀ ਰੈਫਰੈਂਸ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਨੂੰ 400 ਤੋਂ ਘੱਟ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਤੋਂ ਵਧਾ ਕੇ 3 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੰਭਾਵਿਤ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲੀ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ DNA ਨੁਕਸਾਨ ਮਿਲਣਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਾਬਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਕਿ ਉਸੇ ਨੁਕਸਾਨ ਕਾਰਨ ਕੈਂਸਰ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਲਈ ਹੋਰ ਕਲੀਨਿਕਲ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਬੂਤਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਕਲੀਨਿਕਲ ਡਾਇਗਨੋਸਟਿਕ ਟੂਲ ਨਹੀਂ ਹੈ।
